Lodewijk Loos, hoofd ICT bij Waag Futurelab, wilde de video’s van zijn organisatie weer samenbrengen op één plek en daar zelf het beheer over hebben. Waag koos voor PeerTube, verzamelde alle video’s en ging aan de slag. Hij deelt zijn ervaringen in dit proces.
De video’s van Waag Futurelab stonden lange tijd op de servers van een Amerikaans technologiebedrijf. De meesten bij het platform Vimeo, dat op zich een betere reputatie heeft voor wat betreft privacy en algoritmes dan YouTube. Het kiezen voor een dergelijke dienst was voor ons destijds een afweging op basis van vragen als: “Hoe bereiken we onze doelgroep?” en “Kan de server het aan als een video viral gaat?” Platforms als YouTube en Vimeo ontzorgden je.
Inmiddels is het speelveld behoorlijk veranderd. Meer en meer zien we de nadelen van het uitbesteden aan grote technologiebedrijven. Zijn jouw publiek video’s toegankelijk voor iedereen of bepalen de algoritmes dat ze voor sommige mensen, of in sommige landen niet te zien mogen zijn? Trainen zij echt geen AI op jouw privé video’s? Het in eigen beheer nemen zorgt voor meer controle.
Peer-to-peer, gefedereerd en ander bereik
We hadden natuurlijk eerder ons videobestand terug kunnen halen, maar de komst van Peertube trok ons over de streep om het nu echt te doen. Peertube heeft namelijk een aantal features die oplossingen bieden voor de problemen die we voorzagen bij het zelf hosten van onze video’s:
PeerTube maakt gebruik van peer-to-peer verbindingen (de oplettende lezer ziet nu waar de naam vandaan komt). Deze technologie zorgt ervoor dat kijkers die gelijktijdig naar dezelfde video kijken, delen van deze video naar elkaar gaan uploaden om de druk op de server te verminderen. Dit proces zou ervoor moeten zorgen dat je video viral kan gaan, zonder dat je een hele zware server nodig hebt.
Daarnaast kunnen Peertube-servers met ‘bevriende’ servers federeren. Deze functionaliteit maakt het bijvoorbeeld mogelijk dat partnerorganisaties met een eigen Peertube server video’s van elkaar ‘in de etalage’ kunnen zetten.
Tot slot implementeert Peertube het ActivityPub protocol en is het daarmee onderdeel van de Fediverse. Dit zorgt er onder andere voor dat een groeiend aantal gebruikers van bijvoorbeeld Mastodon en Pixelfed (open alternatieven voor respectievelijk X en Instagram) kanalen en gebruikers op jouw Peertube server kunnen volgen. Met deze functionaliteiten is er een mooie oplossing gevonden voor het verbreden van je bereik buiten je eigen website en samen met de eerder genoemde peer-to-peer technologie stimuleert Peertube het gebruik van het internet zoals het ooit bedoeld is door de ontwerpers: decentraal, direct van gebruiker naar gebruiker.
Archiefscripts
Het video archief van Waag Futurelab over de laatste 30 jaar bevat enkele honderden video’s. Peertube biedt ‘import’ mogelijkheden voor platforms als Youtube. Het overzetten van een enkele video van het ene naar het andere platform kan in principe met het plakken van een linkje. Waag heeft er voor gekozen om een aantal scripts te schrijven om video’s inclusief de bijbehorende metadata via de API (specifieke toegang voor computerprogramma’s) naar Peertube over te zetten. Op zich een soepel proces, maar het vereist wel dat iemand dit soort scripts kan maken.
Met het overzetten van de video’s zelf ben je er helaas nog niet: veel van onze filmpjes zijn zichtbaar via een embed op ander plekken of worden gelinkt op tal van websites. Voor de verwijzingen vanaf onze eigen websites hebben we daar in iedere geval controle over, maar het liefst herschrijf je natuurlijk al die linkjes zodat deze correct verwijzen naar de nieuwe plek. We werken nu aan een volgend script om de vele links en embeds in een keer aan te passen.
Herinrichting.
Wanneer het ‘nieuwe thuis’ (https://tube.waag.org/) van door de jaren heen zorgvuldig gemaakte content dan vorm begint te krijgen voelt dat heel fijn. Maar net zoals na een verhuizing krijg je bij zo’n operatie de behoefte om alles netjes opnieuw in te richten. Wat dat betreft zul je in Peertube vinden wat je gewend was: Het is mogelijk om video’s in kanalen plaatsen en van metadata en ondertitels voorzien.
Op dit moment onderzoeken we hoe we dat proces kunnen versnellen door gebruik te maken van verantwoorde AI. We hebben al enkele video’s voorzien van meertalige ondertiteling gegenereerd met een tool die we hebben gebouwd op basis van een open AI model, WhisperX. Vanzelfsprekend controleren we alles wat de tool aan tekst produceert goed, het human in the loop principe.
Conclusies
Is Peertube de oplossing voor iedereen? Als je een Youtuber bent of influencer waarschijnlijk vooralsnog niet. Peertube biedt op dit moment geen mogelijkheden om makkelijk inkomsten te genereren uit content. Je zult ook geen reclame zien voorafgaand aan een Peertube video, tenzij iemand die er natuurlijk in gemonteerd heeft.
Daarnaast is het delen van video’s voor een individu vooralsnog minder toegankelijk. Er is een beperkt aantal publieke servers waar iedereen terecht kan, naast servers waar mensen met specifieke interesses (zoals bijvoorbeeld gaming) een account kunnen aanmaken. En je kunt natuurlijk je eigen ‘instance’ opzetten. Wat hier soms als ‘hobbel’ wordt gezien, brengt ook voordelen met zich mee. In lijn met het Fediverse worden servers vaak beheerd door kleinere partijen die zich actiever bezighouden met moderatie ten aanzien van ongewenste content dan het gemiddelde big tech bedrijf.
Wanneer je als organisatie, zoals Waag Futurelab, vooral als doel hebt om mensen op een neutrale manier te informeren met je content binnen een context waar je controle over hebt, is Peertube zeker het overwegen waard. Heeft jouw organisatie niet te de technische mensen in huis om dit zelf op te zetten? Dan is er gelukkig een groeiend aanbod van Europese partijen die het als “managed hosting” pakket aanbieden.
Het kan daarbij interessant zijn om te onderzoeken of je de kosten kunt delen met partner organisaties of organisaties uit dezelfde sector. Een bijkomend voordeel is dat je met een dergelijke samenwerking ook elkaars bereik vergroot. In de Amsterdams cultuursector, waar Waag Futurelab deel van uitmaakt, zijn er al meer van dat soort samenwerkingen. Daarnaast is het te overwegen om het inzetten van Peertube onderdeel te maken van een groter geheel: het verlaten van de sociale media van de big tech waar Youtube ook deel van uitmaakt. Kijk gelijk naar de eerder genoemde alternatieven voor de sociale media van de big tech (o.a. X en Instagram) en vervang deze door echte “sociale socials” zoals de alternatieven binnen de Fediverse.
Alles wat je goed wilt doen kost tijd. En zeker wanneer je met je organisatie een grotere slag wilt maken op het gebied van sociale media valt er een hoop te leren en zijn er een hoop keuzes te maken: met wie wil je samenwerken, wat wil je (niet) in eigen beheer en hoe bereik je je doelgroep als je niet meer kunt betalen voor het gericht bereiken hiervan?
Tot slot is het aan te bevelen dat de medewerkers die uiteindelijk met het platform aan de slag gaan, zoals de mensen van de communicatieafdeling, de ruimte krijgen om eerst als persoon vertrouwd te raken met de materie. Net zoals de meesten van ons ook eerst persoonlijk op social media zaten, voordat we het professioneel gingen gebruiken.
Ben je geïnteresseerd in dit onderwerp en het bredere thema van hoe we het internet terug kunnen halen uit de handen van big tech bedrijven? Hou dan de website van PublicSpaces en Waag Futurelab in de gaten voor activiteiten en achtergronden.
